Συμπτώματα άγχους στο σώμα

Ταχυκαρδία, σφίξιμο στο στήθος, ζάλη και κόμπος στο στομάχι

Πολλοί άνθρωποι φτάνουν πρώτα στον καρδιολόγο, στον γαστρεντερολόγο ή στον νευρολόγο. Οι εξετάσεις βγαίνουν καθαρές, και ακούν τη φράση “είναι από το άγχος”. Η φράση είναι σωστή. Το πρόβλημα είναι ότι ακούγεται σαν “δεν έχεις τίποτα”, ενώ τα συμπτώματα είναι απολύτως πραγματικά.

Γιατί το άγχος φαίνεται στο σώμα;

Το άγχος δεν είναι μόνο σκέψεις. Είναι μια αντίδραση ολόκληρου του σώματος, που ετοιμάζεται να αντιμετωπίσει έναν κίνδυνο. Αν ο κίνδυνος είναι ένα αυτοκίνητο που έρχεται καταπάνω μας, η αντίδραση κρατά δευτερόλεπτα. Αν είναι μια ανησυχία που δεν τελειώνει, το σώμα μένει μισοέτοιμο για μέρες ή εβδομάδες.

Ποια είναι τα σωματικά συμπτώματα του άγχους;

• ταχυκαρδία ή αίσθημα παλμών
• σφίξιμο ή βάρος στο στήθος
• ζάλη, αστάθεια ή “ελαφρύ” κεφάλι
• κόμπος στο στομάχι, ναυτία, συχνή ανάγκη για τουαλέτα
• πονοκέφαλος και πόνος στον αυχένα ή στους ώμους
• τρέμουλο, ιδρώτας, κρύα χέρια
• κόμπος στον λαιμό
• κούραση που δεν εξηγείται
• δυσκολία στον ύπνο

Γιατί έρχεται κάθε σύμπτωμα;

Η καρδιά χτυπά πιο γρήγορα για να στείλει αίμα στους μύες. Οι μύες σφίγγονται για να είναι έτοιμοι, και αν μείνουν σφιγμένοι για ώρες, πονούν: έτσι εξηγούνται ο πονοκέφαλος, ο αυχένας και το σφίξιμο στο στήθος. Η αναπνοή γίνεται πιο γρήγορη, και αυτό φέρνει ζάλη. Η πέψη μπαίνει σε δεύτερη μοίρα, και το στομάχι διαμαρτύρεται. Και επειδή όλο αυτό ξοδεύει ενέργεια, στο τέλος της μέρας είμαστε εξαντλημένοι χωρίς να έχουμε κάνει κάτι κουραστικό.

Πότε χρειάζεται γιατρός;

Ένα σύμπτωμα που εμφανίζεται για πρώτη φορά, που είναι πολύ έντονο ή που αλλάζει, αξίζει πάντα ιατρικό έλεγχο. Το άγχος είναι συχνή εξήγηση, αλλά δεν πρέπει να είναι η πρώτη που δεχόμαστε χωρίς εξέταση.

Αν ο έλεγχος είναι καθαρός, η επανάληψή του κάθε λίγες εβδομάδες δεν προσθέτει ασφάλεια. Προσθέτει άγχος.

Γιατί τα συμπτώματα επιμένουν;

Εδώ βρίσκεται ο κύκλος που τα συντηρεί. Νιώθουμε έναν χτύπο πιο δυνατό. Στρέφουμε την προσοχή μας στην καρδιά, και επειδή προσέχουμε, νιώθουμε κάθε χτύπο. Ανησυχούμε, η ανησυχία ανεβάζει τους παλμούς, και το σύμπτωμα “επιβεβαιώνεται”.

Ύστερα ψάχνουμε στο διαδίκτυο, μετράμε τους παλμούς, ρωτάμε τους δικούς μας αν φαινόμαστε καλά. Κάθε έλεγχος ηρεμεί για λίγα λεπτά και μετά ζητά τον επόμενο (Salkovskis & Warwick, 1986). Όσο περισσότερο ελέγχουμε το σώμα μας, τόσο περισσότερα βρίσκουμε.

Πώς αντιμετωπίζονται τα σωματικά συμπτώματα του άγχους;

Όχι κυνηγώντας κάθε σύμπτωμα χωριστά. Στη γνωστική-συμπεριφορική ψυχοθεραπεία δουλεύουμε με αυτό που τα συνδέει: την ερμηνεία που δίνουμε στις αισθήσεις, την προσοχή που τους αφιερώνουμε και τις συμπεριφορές ελέγχου. Όταν ο χτύπος της καρδιάς πάψει να διαβάζεται ως απειλή, το σώμα έχει έναν λόγο λιγότερο να χτυπά συναγερμό.

Πηγές

• Salkovskis, P. M., & Warwick, H. M. C. (1986). Morbid preoccupations, health anxiety and reassurance: A cognitive-behavioural approach to hypochondriasis. Behaviour Research and Therapy, 24(5), 597–602.