Άγχος στο στομάχι

Σφίξιμο, κάψιμο, φούσκωμα και η σύνδεση εντέρου και εγκεφάλου

Το σφίξιμο πριν από μια συνέντευξη. Το κάψιμο τις Κυριακές το βράδυ. Το έντερο που “τρελαίνεται” πριν από ένα ταξίδι. Το στομάχι συχνά καταλαβαίνει ότι αγχωνόμαστε πριν το καταλάβουμε εμείς.

Γιατί το άγχος πιάνει το στομάχι;

Επειδή το έντερο και ο εγκέφαλος μιλούν συνεχώς μεταξύ τους, μέσα από νεύρα, ορμόνες και το ανοσοποιητικό. Η επικοινωνία αυτή λέγεται άξονας εντέρου και εγκεφάλου (Mayer, 2011).

Στο άγχος, το σώμα ετοιμάζεται για κίνδυνο. Το αίμα πηγαίνει στους μύες, η πέψη περνά σε δεύτερη μοίρα, το στομάχι και το έντερο αλλάζουν ρυθμό. Αυτό το νιώθουμε ως σφίξιμο, κόμπο, ναυτία, φούσκωμα, ή ως ανάγκη να πάμε ξαφνικά στην τουαλέτα.

Ποια είναι τα συμπτώματα του άγχους στο στομάχι;

Τα πιο συχνά:

• σφίξιμο ή “κόμπος” στο στομάχι,
• κάψιμο ή ξινίλες,
• φούσκωμα και αέρια,
• ναυτία, ειδικά το πρωί,
• διάρροια ή δυσκοιλιότητα, μερικές φορές εναλλάξ,
• πεταλούδες, ή ένα κενό στο στομάχι.

Το στομάχι φέρνει άγχος ή το άγχος φέρνει στομάχι;

Και τα δύο. Μια αυστραλιανή μελέτη παρακολούθησε περίπου χίλιους ανθρώπους για δώδεκα χρόνια. Όσοι είχαν περισσότερο άγχος στην αρχή ήταν πιο πιθανό να εμφανίσουν αργότερα λειτουργικά προβλήματα στο έντερο, όπως το ευερέθιστο έντερο. Και όσοι είχαν ξεκινήσει με τέτοια προβλήματα στο έντερο ήταν πιο πιθανό να εμφανίσουν αργότερα άγχος, ενώ πριν δεν είχαν (Koloski et al., 2012).

Δηλαδή ο δρόμος έχει δύο κατευθύνσεις. Δεν είναι πάντα “όλα στο μυαλό”. Μερικές φορές το έντερο ξεκινά και ο εγκέφαλος ακολουθεί.

Πότε χρειάζεται γιατρός;

Το άγχος εξηγεί πολλά, όχι, όμως, τα πάντα. Πηγαίνουμε σε γιατρό πρώτα, και ειδικά αν υπάρχουν αίμα στα κόπρανα, απώλεια βάρους χωρίς λόγο, πόνος που μας ξυπνά τη νύχτα, πυρετός, δυσκολία στην κατάποση, ή συμπτώματα που ξεκίνησαν μετά τα πενήντα.

Τι βοηθά στο άγχος στο στομάχι;

Να το ονομάσουμε σωστά. Όταν ξέρουμε ότι το σφίξιμο είναι το σώμα που ετοιμάζεται, δεν χρειάζεται να το διαβάσουμε σαν απειλή. Η ερμηνεία “κάτι πάει πολύ στραβά” προσθέτει δεύτερο άγχος πάνω στο πρώτο.

Να μην περιορίζουμε τη ζωή μας γύρω από αυτό. Πολλοί αρχίζουν να κόβουν τροφές, να αποφεύγουν ταξίδια ή να ελέγχουν πού είναι η τουαλέτα σε κάθε χώρο. Κάθε τέτοια προφύλαξη φέρνει ανακούφιση εκείνη τη στιγμή και στενεύει τη ζωή μας με τον καιρό.

Ψυχοθεραπεία. Στο ευερέθιστο έντερο οι ψυχολογικές θεραπείες έχουν καλή τεκμηρίωση, και η γνωστική-συμπεριφορική ψυχοθεραπεία είναι από τις πιο αποτελεσματικές (Black et al., 2020). Δουλεύουμε με το άγχος, με την προσοχή που κολλά στο στομάχι και με τις αποφυγές.

Δείτε επίσης: Συμπτώματα άγχους στο σώμα.

Πηγές

• Black, C. J., Thakur, E. R., Houghton, L. A., Quigley, E. M. M., Moayyedi, P., & Ford, A. C. (2020). Efficacy of psychological therapies for irritable bowel syndrome: Systematic review and network meta-analysis. Gut, 69(8), 1441–1451.
• Koloski, N. A., Jones, M., Kalantar, J., Weltman, M., Zaguirre, J., & Talley, N. J. (2012). The brain–gut pathway in functional gastrointestinal disorders is bidirectional: A 12-year prospective population-based study. Gut, 61(9), 1284–1290.
• Mayer, E. A. (2011). Gut feelings: The emerging biology of gut–brain communication. Nature Reviews Neuroscience, 12(8), 453–466.