Πώς να ξεπεράσω έναν χωρισμό

Γιατί ο εγκέφαλος μετά τον χωρισμό μοιάζει με εγκέφαλο σε στέρηση

Ξέρουμε ότι τελείωσε. Το λέμε στους φίλους μας, το γράφουμε, το σκεφτόμαστε. Και στις έντεκα το βράδυ ανοίγουμε ξανά το προφίλ του, ή της, για “μόνο ένα λεπτό”. Δεν είναι αδυναμία χαρακτήρα. Είναι κάτι πολύ πιο βιολογικό.

Τι συμβαίνει στον εγκέφαλο μετά από έναν χωρισμό;

Σε μια γνωστή μελέτη, ερευνητές έβαλαν σε μαγνητικό τομογράφο ανθρώπους που είχαν πρόσφατα απορριφθεί από τον σύντροφό τους αλλά ήταν ακόμη ερωτευμένοι. Όταν έβλεπαν τη φωτογραφία του πρώην, ενεργοποιούνταν περιοχές του εγκεφάλου που σχετίζονται με την ανταμοιβή, τη λαχτάρα και την εξάρτηση, περιοχές που ενεργοποιούνται και στη στέρηση από ουσίες (Fisher et al., 2010).

Γι’ αυτό ο χωρισμός δεν πονά μόνο σαν λύπη. Πονά σαν λαχτάρα. Και γι’ αυτό το “μόνο ένα λεπτό” στο προφίλ του άλλου μοιάζει τόσο με τη μία ακόμη δόση.

Γιατί δεν μπορώ να σταματήσω να τον σκέφτομαι;

Επειδή κάθε υπενθύμιση, μια φωτογραφία, ένα τραγούδι, μια ειδοποίηση, ξαναξυπνά τη λαχτάρα. Και επειδή ο εγκέφαλος, μετά από μια απώλεια, ψάχνει εξηγήσεις. Ξαναπαίζουμε τις τελευταίες συζητήσεις, ψάχνουμε το λάθος, φανταζόμαστε τι θα γινόταν αν.

Οι σκέψεις αυτές δεν χρειάζεται να εξαφανιστούν. Έρχονται, και σταδιακά αραιώνουν. Αυτό που τις κρατά ζωντανές είναι συνήθως ό,τι κάνουμε γύρω τους: ο έλεγχος, τα μηνύματα που γράφουμε και σβήνουμε, οι κοινοί φίλοι που ρωτάμε.

Βοηθά να σκεφτόμαστε τα αρνητικά του πρώην;

Βοηθά σε κάτι, και κοστίζει σε κάτι άλλο. Σε ένα πείραμα, όσοι σκέφτηκαν τα αρνητικά χαρακτηριστικά του πρώην ένιωσαν λιγότερη αγάπη γι’ αυτόν, αλλά η διάθεσή τους χειροτέρεψε. Όσοι σκέφτηκαν κάτι εντελώς άλλο ένιωσαν καλύτερα εκείνη τη στιγμή, αλλά η αγάπη για τον πρώην δεν άλλαξε (Langeslag & Sanchez, 2018).

Δηλαδή η απόσπαση μάς ανακουφίζει για λίγο, χωρίς να μας προχωρά. Η πιο ρεαλιστική ματιά στη σχέση μάς προχωρά, με λίγη λύπη μαζί. Και αυτή η λύπη είναι μέρος της ανάκαμψης, όχι εμπόδιο.

Τι βοηθά να ξεπεράσουμε έναν χωρισμό;

Να ξαναβρούμε ποιοι είμαστε. Μετά από μια σχέση πολλοί λένε “δεν ξέρω πια ποιος είμαι”. Σε μια μελέτη με διακόσιους νέους που είχαν πρόσφατα χωρίσει, όσοι σκέφτηκαν τον χωρισμό τους με δομημένο τρόπο, μέσα από ερωτήσεις, ξαναβρήκαν πιο γρήγορα μια καθαρή εικόνα για τον εαυτό τους, και αυτό συνδέθηκε με καλύτερη συναισθηματική ανάκαμψη (Larson & Sbarra, 2015). Τι μου αρέσει να κάνω, ποιους φίλους παραμέλησα, τι άφησα στην άκρη;

Λιγότερα ερεθίσματα για τη λαχτάρα. Το να σταματήσουμε να βλέπουμε τα στόρι του άλλου δεν είναι κίνηση πείσματος. Είναι λιγότερες αφορμές για να ξεκινά ξανά ο ίδιος κύκλος.

Να αφήνουμε τη λύπη να υπάρχει. Δεν χρειάζεται να “είμαστε καλά” σε δύο εβδομάδες. Η λύπη μετά από έναν χωρισμό είναι μια φυσιολογική αντίδραση σε μια πραγματική απώλεια.

Ρυθμός. Ύπνος, φαγητό, κίνηση, άνθρωποι. Ό,τι βοηθά στην κατάθλιψη βοηθά και εδώ, γιατί ο χωρισμός είναι από τα πιο συχνά γεγονότα που τη φέρνουν.

Πότε ένας χωρισμός χρειάζεται βοήθεια;

Αν μετά από μήνες η ζωή μας έχει σταματήσει, αν δεν κοιμόμαστε ή δεν τρώμε, αν η διάθεση είναι πεσμένη τις περισσότερες μέρες, αν έχουμε σκέψεις ότι δεν αξίζει να ζούμε, ή αν η ίδια ιστορία επαναλαμβάνεται από σχέση σε σχέση, η ψυχοθεραπεία μπορεί να βοηθήσει. Και, αν υπάρχουν σκέψεις αυτοκτονίας, η Γραμμή Παρέμβασης για την Αυτοκτονία 1018 απαντά όλο το εικοσιτετράωρο.

Δείτε επίσης: Δεσμός προσκόλλησης και Τοξική σχέση, τα σημάδια.

Πηγές

• Fisher, H. E., Brown, L. L., Aron, A., Strong, G., & Mashek, D. (2010). Reward, addiction, and emotion regulation systems associated with rejection in love. Journal of Neurophysiology, 104(1), 51–60.
• Langeslag, S. J. E., & Sanchez, M. E. (2018). Down-regulation of love feelings after a romantic break-up: Self-report and electrophysiological data. Journal of Experimental Psychology: General, 147(5), 720–733.
• Larson, G. M., & Sbarra, D. A. (2015). Participating in research on romantic breakups promotes emotional recovery via changes in self-concept clarity. Social Psychological and Personality Science, 6(4), 399–406.